HEALTH

የእንቅልፍ ስርአትዎ እየተዛባ ነው?

የእንቅልፍ ስርአትዎ እየተዛባ ነው?
የእንቅልፍ ስርዐት መዛባት ወይም መጣረስ በውስጥ ደዌ ወይም በስነ አዕምሮ ህክምና ውስጥ የተለመደ ችግር ነው፡፡ ይህ ችግር በሁለት አይነት ዋና ምክንያቶች የሚመጣ ሲሆን በተፈጥሮ የሚመጣ( primary ) እንዲሁም ከጊዜ በኋላ በሚገጥሙ ሁኔታዎች የሚፈጠር (secondary ) በመባል እንከፍላቸዋለን ፡፡
☑️ በተፈጥሮ የሚመጣ የእንቅልፍ ስርዓት መዛባትን ደግሞ በሁለት መክፈል እንችላለን እሱም፡-
🔹 ፓራኢንሶምኒያ (Parasomnia)፡-
በእንቅልፍ ልብ ውስጥ በሚፈጠሩ ያልተለመዱ እና ወጣ ያሉ ክስተቶች እንቅልፍ ሲጣረስ የሚፈጠር ማለት ነው፡፡ ቅዠት እና በእንቅልፍ ልብ መራመድ/ መሄድ እዚህ ውስጥ ይካተታሉ፡፡
🔹 ዲሶማኒያ (Dyssomnia)፡-
ይህ ደግሞ እንቅልፍ የሚመጣበት ሰአት መዛባት ጋር፣ በቀን ውስጥ ያለው የእንቅልፍ ሰዐት ርዝመት እንዲሁም የእንቅልፉ ጥራት የተዛባ በሚሆንበት ጊዜ የሚፈጠር ነው፡፡
☑️ የእንቅልፍ ስርዓት መዛባት ከምን ሊመጣ ይችላል?
🔹 ይህ አይነቱ ችግር ከውስጥ ደዌ ህመም፣ ስነልቦናዊ ወይም ከአካባቢያዊ ተጽዕኖዎች ሊከሰት ይችላል፡፡
🔹 ከውስጥ ደዌ ችግሮች መሃል የልብ ድካም
🔹 ከነርቭ ስርዐት ህመሞች ውስጥ ደግሞ ስትሮክ፣ የመርሳት ህመም እና የሚጥል በሽታ
🔹 ከሳንባ ህመሞች ውስጥም አስም
🔹 ከጨጓራ ህመምም ጋር ተያይዞ ይከሰታል
🔹 ኢንፌክሽን፣ አካላዊ ህመም እና የሰውነት ትኩሳትም ጋር ይያያዛል
🔹 ከሆርሞን ችግሮች መሃከል ደግሞ የእንቅርት ህመም ፣ ማረጥ፣ እርግዝና እና በወር አበባ ሰዐት ሊከሰት ይችላል
🔹 የእንቅልፍ ችግር ከሆኑ እና ሱስ ከሚያመጡ ንጥረ ነገሮች መሃል ጫት፣ ካፌን እና አልኮል ይጠቀሳሉ፡፡ እነዚህ ሱሶችም በአንድ ጊዜ ሲቋረጡ የእንቅልፍ መታወክ ሊደርስ ይችላል፡፡
🔹 ከአደጋ በኋላ የሚመጣ ጭንቀትም (PTSD) ይህንን ችግር ያስከትላል
☑️ የሚከተሉትን ምልክቶችን ልናይ እንችላለን
🔸 አጭር የእንቅልፍ ሰዐት
🔸 የተቆራረጠ የእንቅልፍ ሰዐት
🔸 እንቅልፍ ቶሎ ያለመውሰድ ችግር
🔸 እንቅልፍን ሳይጨርሱ መንቃት
🔸 በቀን እረዥም የእንቅልፍ ሰዐት መኖር
🔸 በእንቅልፍ ልብ ውስጥ ሆኖ ተነስቶ መንቀሳቀስ
🔸 ቅዠት
☑️ ምን አይነት ምርመራ ያስፈልጋል?
🔹 የቀይ የደም ሴል ምርመራ
🔹 የእንቅርት ሆርሞን ምርመራ
🔹 የሱስ አምጪ እና አደገኛ ዕጽ ደም ምርመራ
🔹 የአዕምሮ ውስጥ የኤሌከትሪካል መዋቅር እና
🔹 የአዕምሮ ማንቀጥቀጥ ክፍለ አካል ምርመራ (Electroencephalogram (EEG)
☑️ የእንቅልፍ መዛባት ሕክምናው ምን ይመስላል?
🔹 ጤናማ የእቅልፍ ፕሮግራም አልጋን ለዕንቅልፍና ግንኙነት ብቻ መጠቀም (Sleep Hygiene)
🔹 አነቃቂ ነገሮችን ከእንቅልፍ ሰዐት በፊት ማስወገድ
🔹 ሰውነትን ዘና የሚያረጉ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎችን ማድረግ
🔹 ቋሚ የሆነ የእንቅልፍ ሰዐት ማውጣት
🔹 ዕንቅልፍ ቶሎ የማይወስዶት ከሆን ሰዐት ሳያዩ ሊያደክም የሚችል ቀላል ነገር መስራት
🔹 ከእንቅልፍ በፊት ቀለል ያሉ ምግቦችን መመገብ
🔹 ከላይ ከተጠቀሱት በተጨማሪ የስነ አዕምሮ ሀኪሞን ማማከር
🔹 ተገቢ ምክርና መድሃኒት መውሰድ ሊያሰፈልግ ይችላል፡፡
መልካም ጤንነት!!
ለበለጠ የጤና መረጃ ይህን ገጽ ይወዳጅ
biniesh
I am and Ethiopian Blogger and computer Enthusiast.
http://www.binishare.com/wp

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *